TÜBİTAK’tan Doğal Gaz Kaçaklarını Tespit Eden Robot

TÜBİTAK tarafından, doğal gaz kaçaklarını tespit eden ‘Robot Göz’ isimli bir proje geliştirildi. Proje, “Boru İçi Denetleme Robotu”yla, çizgilerdeki doğal gaz kaçakları anında saptama yeteneğine sahip. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, bahse ait Twitter hesabından görüntülü paylaşımda bulundu ve şu sözleri kullandı:

2017’de İstanbul Gaz ve Doğalgaz Dağıtım AŞ (İGDAŞ) için TÜBİTAK’ın başlattığı projede ‘Robot Göz’ doğal gaz çizgilerindeki arıza ve kaçakları tespit ediyor. Böylelikle milyonlarca lira tasarruf sağlanacak. İstanbul hizmetten de teknolojiden de geri kalmayacak.

Robot Göz, kaçakları üzerindeki 900 sensörle tespit edecek:

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya nazaran, Robot Göz, İGDAŞ için Türk mühendislerce tasarlandı. TÜBİTAK RUTE tarafından 4 yıllık çalışmanın sonucunda geliştirilen proje, üzerinde bulunan 900 sensörüyle doğal gaz borularındaki gaz kaçaklarını tespit edecek.

TÜBİTAK RUTE Müdürü Mehmet Ali Çimen, açıklamada proje fikrinin 2017’de İGDAŞ tarafından kendilerine getirildiğini belirtti. Robot Göz’ün, İGDAŞ’ın 12 ve 16 inçlik 545 kilometre uzunluğundaki sınırında kontrol yapacağını bildiren Çimen, bu teknolojinin benzerinin yalnızca ABD’de olduğuna işaret etti.

‘Bu projeyle dışa bağlılığı ortadan kaldırmış oluyoruz’

Çimen, proje hakkında Olağanda bunları kiralıyorsunuz ve kilometre başına fiyat ödüyorsunuz. Şu anda biz bu teknolojiye sahip olarak dışa bağlılığı ortadan kaldırmış oluyoruz. Bunun ötesinde hem bölgemize hem de dünyaya bu robotla kiralama yoluyla hizmet verebilir hale geliyoruz. Robotumuz tıpkı vakitte haritalama yapabiliyor. Gittiği borunun içerisinde nereden geçtiğini söyleyebiliyoruz. Zelzele anında boruların sarsıntıdan sonra kullanılıp kullanılamayacağını, yer değiştirip değiştiremediğini de bu robotla öğrenebileceğiz” sözlerini kullandı.

2 buçuk kilometrelik kablosuz haberleşme testi muvaffakiyetle tamamlandı:

TÜBİTAK Robotik Akıllı Sistemler Kümesi Baş Uzman Araştırmacısı ve Proje Yürütücüsü Dr. Hüseyin Ayhan Yavaşoğlu da Robot Göz’ün boru içerisindeki 2 buçuk kilometrelik kablosuz haberleşme testini muvaffakiyetle tamamladığını aktardı. Yavaşoğlu, Robot Göz’ün en değerli özelliği olan “manyetik akım kaçağı sensörü”nü ve robotun ayrıntılarını ise ise şu kelamlarıyla açıkladı:

Robot Göz’ün kalbi burası. Üzerinde 900 sensör var. Bu sensörlerle hem boru içerisindeki hem de dış yüzeyindeki kusurları tespit edebiliyoruz. Robot Göz, 9 modülden oluşuyor. Yılansı bir yapısı var. Yönelme, dönme hareketleri yapabiliyor ve karmaşık kent boru çizgilerinde bu yapısı sayesinde rahatlıkla hareket edebiliyor. Kamera modüllerinde lazerlerimiz var. Çember formunda lazer yansıtıyoruz. Bu lazerin değişimini inceleyerek borularda deformasyon var mı? Bunları tespit etmiş oluyoruz. Büsbütün kablosuz olan Robot Göz, kamera modüllerindeki antenler sayesinde boru içerisinden haberleşiyor. Bu güç bir robot projesi zira içerisinde 247 elektronik kart ve 3 mikrobilgisayar var. Bu projenin en sıkıntı taraflarından bir tanesi de çalışacağı ortamın çok kuvvetli olması. Akış varken robotun operasyon yapması gerekiyor. Akışa karşı hareket edebilecek 30 bara kadar basınç altında çalışacak robotik sistem geliştirmeniz gerekiyor.

‘Projede 20’nin üzerinde Türk mühendis çalışıyor’

Projenin Türk mühendisler tarafından geliştirildiğini de vurgulayan Yavaşoğlu “Bunun yerli mühendisler tarafından geliştirilmiş olması gurur verici. 20’nin üzerinde Türk mühendis bu projede çalışıyor. En kısa vakitte robotumuzu canlı hatta kullanmak için çalışmalara devam ediyoruz.” halinde konuştu.

TÜBİTAK Baş Uzman Araştırmacısı, Robotik Akıllı Sistemler Kümesi Önderi Dr. Yusuf Engin Tetik de Robot Göz’den elde edilen bilgilerin operasyon sonrası ele alındığını kaydederek, “900 farklı sensörden alınan data, robotun kendi içerisinde bir kayıt düzeneğinde tutuluyor. Operasyon sonrasında işleniyor. Yanlışlar daha sonra bulunuyor.” bilgisini paylaştı.