The Falcon and the Winter Soldier Aslında Ne Anlatıyor?

Marvel Sinematik Cihanı artık başlı başına bir kesim haline geldi. Sinemalar ve yan eserleri koca bir pazar oluşturdu. Pandemiyle birlikte sinema sinemaları sekteye uğrasa da Marvel, Disney+ dizileri ile öykülerini anlatmaya devam ediyor. Disney+ ekranlarında birinci olarak WandaVision isimli üretimi izlemiş, hatta daha dizi yarısındayken dizinin aslında ne anlattığını da açıklamıştık. Dizinin gerisindeki grup de daha sonra yaptığı açıklamalarla bizi doğrulamıştı.

Dikkat: Bu yazı, The Falcon and The Winter Soldier dizisi ve MCU ile ilgili spoiler/sürprizbozan içerir. Diziyi izlemediyseniz yazının gerisini okumak istemeyebilirsiniz. İzlediyseniz buyrun başlayalım.

“Arkadaşım sen kimsin?”

Avengers: Endgame sinemasının sonunda Steve Rogers, kalkanı Sam Wilson’a vermiş ve artık kalkanı onun taşıması gerektiğini tabir etmişti. Kalkanı da kahramanlarımızı da en son gördüğümüz yer orasıydı. Sonrasında olanları dizide izliyoruz.

Öncelikle Sam’in tekrar The Falcon olmaya döndüğünü görüyoruz. Kaptan Amerika’nın ikonik kalkanını ise Smithsonian Müzesi raflarında görüyoruz fakat natürel ki kalkan çok uzun mühlet orada kalmıyor. Çabucak birinci kısmın sonunda Kayyum Amerika.. Ehm, şey, Kaptan Amerika karşımıza çıkıyor.

Wyatt Russell’ın canlandırdığı John Walker, dizide yeni Kaptan Amerika olarak karşımıza çıkıyor. Kendisi ABD’nin yeni altın çocuğu olarak üç onur madalyasına, çeşitli ödüllere ıvır kıvırlara sahip bir asker. Aslında yaşayacağı meseleler da tam olarak burada ortaya çıkmaya başlıyor.

Birinci Kaptan Amerika sinemasında üstün asker serumunu yapan Dr. Erskine, Steve Rogers’ı seçme nedeni olarak “Kusursuz asker değil, düzgün bir insan” olmasını göstermişti. Walker ise tam manasıyla mükemmel asker. Ne kadar düzgün biri olduğu ise tartışılır. Bunu cebimize koyalım.

Ne serummuş ya!

Bilhassa çizgi romanlarda hakikaten de Kaptan Amerika’nın serumu pek çok öykünün art planında yer alır. Kaptan Amerika, çizgi romanlarda Weapon I’dir. Weapon X Wolverine, Weapon XI ise Deadpool’dur. Bruce Banner’ın Hulk olmasına neden olan kazada yaptığı çalışma da Gamma ışımaları ile Kaptan’ın formülünü taklit etme teşebbüsüdür.

İdeolojik olarak baktığımızda aslında Kaptan Amerika biraz komiktir. Hitler’i yumrukladığı kapağıyla (ister inanın ister inanmayın ABD’de bu kapağa reaksiyon gösteren büyük bir kesim vardı) bilinen kahraman genetik olarak üstün, sarışın mavi gözlü bir askerdir ve aslında Hitler’in hayalidir. (Hitler’in bu hedefle yaptığı canavarlıkları bir orta müellifimiz Çağla’nın serilerinde okuyabileceğimizi umuyorum.)

Kıssalarda anlatılan ise benzeri, hatta daha güçlü bir seruma sahip olan fakat insanların hayat gücünü emmediği sürece gücü tükenen Red Skull ile Kaptan Amerika’nın arbedesidir. Çünkü Marvel’ın kullandığı alegoriye nazaran Nazi savaş makinesi daha güçlü görünebilir lakin Amerikan faziletleri daha gerçek ve ahlaken üstündür. Bu nedenle de Kaptan daima üstün olandır. Yani Kaptan Amerika ve serumu, gücü ve gücü hakikat kullandığı savunulan bedelleri temsil eder. Bu da cebimize koyacağımız ikinci bilgi.

Steve Rogers ile Kaptan Amerika birebir kişi değildir:

Çizgi romanlarda Civil War kıssasını okuduysanız, kıssanın nasıl sona erdiğini bilirsiniz. Okumadıysanız özet geçelim: Bir kamyon üstün kahraman ve bir ölçü da harika makûs bir anda New York’un ortasına düşer. Bunlar dövüşüp ortalığı yıkarken Kaptan Amerika da Tony’nin ağzının ortasına kalkanı vurmaya hazırlanmaktadır. Tam da bu esnada etraftaki polis, itfaiye vs çalışanlar Kaptan’ı durdurur.

Bu noktada Steve, “Kaptan Amerika’yı değil, Steve Rogers’ı tutukluyorlar. Bunların ikisi başka şeyler.” der ve teslim olur. Sonrasında öteki pek çok olay yaşanır, birtakım kahramanlar dizideki üzere kaçak durumuna düşer, Bütün bunlar anlatılırken yıl 2004’tür.

Diziye geldiğimizde de kendimizi emsal bir ortamın içerisinde buluruz. Muhteşem kahramanlar savaşta olmasa da ortada çok önemli bir Kaptan Amerika ve Steve Rogers karmaşası gözüküyor. Beşerler Walker’dan yeni Steve olmasını da beklemesine karşın karakterin yaklaşımı daha farklıdır. Dora Milaje’den bir otomobil dayak yedikten sonra “Süper asker bile değillerdi” der.

Walker bu manada Amerikan muhafazakarlarında görülen bilhassa askeri güç takıntısının da göstergesi olur. Afganistan travmalarını atlatamamış, sümen altı etmiş bir asker olan Walker, daha fazla güç istemektedir. Bu gücün sıkıntıları çözüp çözmeyeceğini tam olarak düşündüğünü söylemek ise pek mümkün değil.

Power Broker ve Flag Smasher?

Bunlar da çizgi romanlardan karakterler aslında fakat MCU’ya farklı formda aktarıldıklarını görüyoruz. Power Broker teknik olarak nerede ne sonuç çıkmasını, gücün kime gitmesini isterse ona gitmesini sağlayan bir karakterdir. Flag Smasher ise Blip sonrası yerinden yurdundan olmuş insanların umudu olduğunu argüman eden bir tertip.

Pekala Flag Smasher aslında hangi kategoriye giriyor? Dizide tertiplerine terörist diyenlere “Ya da devrimci, hangi cepheden baktığınıza nazaran değişir” diyorlar. Aslında değişmez arkadaşlar, bütün bu tanımlar için belirlenmiş olan kıstaslar vardır. Milletlerarası Bağlar kısımlarında bu mevzuda makaleler de okutulur.

Denetimsiz güç çok leş bir şeydir

Öykünün başından sonuna kadar gücün kaymasına ve gücün nasıl yozlaştırabildiğine bakıyoruz. Flag Smasher takımı de, Kayyum Amerika ve yancısı da güçle birlikte vakit içerisindeki yozlaşmanın yüzleri oluyor. Sam’in diyalog davetini boşa çıkaran Walker ve her hareketinde daha da ileri giden Karli, şiddetin nasıl bir sarmal haline geldiğini de gösteriyor.

Dizide ilerledikçe birinci başta tertibin korunması için hareket eden yeni Kaptan Amerika’nın intikam için hareket etmeye başladığını görüyoruz. Keza Flag Smasher da sahip olduğu gücün denetimini kaybetmeye başlıyor. Her iki cephede de birinci ölenlerin ise bu kadar şiddete karşı olanlar olması, evvel kimlerin ziyan gördüğünü anlatan bir metafor oluyor.

Şu anda The Falcon and the Winter Soldier, bir aksiyon üretimi olmaktan çıkmış durumda. Dizinin alt metninde fanatizmin olumsuz tesirlerini, nasıl ortaya çıkıp yayıldığını görüyoruz. Süratli ve kesin tahlil için güç kullanmak ise durumu daha da karmaşık hale getirmekten öbür bir işe yaramıyor, hatta kısıtlı da olsa gerçekleşen diyalogların olumlu tesirini de ortadan kaldırıyor.

Güvenlik uğruna özgürlükleri ve hakları askıya alabilir miyiz?

Civil War çizgi romanına geri döndüğümüzde dev bir ideoloji kapışmasını görüyoruz. Misal bir durum dizi için de geçerli oluyor. Walker, kanunları korumak ve kendi doğrularını sunmak için ne kadar ileri gidebilir? Elinde güç bulunanlar, bu gücü kullanmada ne kadar çoka kaçabilir? Daha şimdiden hem Flag Smasher takımı hem de Kayyum Amerika tartışma konusu olmuş durumda. Kaldı ki karakterin çizgi romanlardaki ortaya çıkışı da benzeri şartlarda ve çok tartışmalı bir biçimde gerçekleşmişti.

Dizi artık bu sorulara karşılık verecek. 2004 yılında ABD Lideri oğul Bush olmuş, 2. Irak Savaşı başlamıştı. O devirde DC çizgi romanlarında da ABD Başkanlığı vazifesi Lex Luthor’un olmuştu. Şu anda ise aykırı istikamette bir güç geçişi kelam konusu. Fanatizm, güç gayreti ve güç zehirlenmesi, özgürlük/koruma farkı ortasındaki geçiş dizinin alttan alta işlenen konusunu oluşturuyor.

Buradan sonrası şahsî iddiam: Muhtemelen dizinin sonunda Zemo’dan kallavi bir kazık yiyecek olan karakterlerimiz, sonrasında kendi yanlışlarını ve doğrularını tartmaya başlayacak. İsmini bir viskiden aldığını düşündüğüm John Walker, yaptığı hareketlerin kefaretini ödemek için uzun bir seyahate çıkacak. Sokovia yasası büsbütün palavra olup gidecek, çünkü yeni Kaptan Amerika’nın hareketleri ile siyasetçilerin bağı ortaya çıkacak. Sam Kaptan Amerika olmayı kabullenecek. En kıymetlisi de serinin sonunda büyük bir “Biz Amerika (ve batı) olarak kendi kıymetlerimizi unutlamalı, onları yine hatırlamalıyız” iletisi gelecek.

Seri hakkında sizin iddialarınız ve dizinin finalinden beklentileriniz neler? Yorumlarınızı bekliyoruz.