Laboratuvarda İnsan-Maymun Melezi Embriyolar Üretildi

Bilim, her ne kadar çoğunlukla insanlığın yararına olacağını umut ettiği fikirler üzerinde çalışmalar gerçekleştiriyor olsa da temelde güzel(!) emeller güttüğü söz edilen birtakım bilimsel çalışmalar, çeşitli etik tartışmaların ortasında kalabiliyor. Bu etik tartışmaları alevlendiren çalışmalardan bir yenisi de 15 Nisan Perşembe günü (dün) Cell isimli bilim mecmuasında yayımlandı.

Yayınlanan makaleye nazaran bilim insanları, iki cinsin bir ortaya getirildiği bir melez canlı olan kimera embriyolar oluşturmayı başarmış durumdalar. Çalışmanın etik ve yasal tartışmalara mevzu olmasının nedeni ise bu kime embriyonun insan ve maymun melezi olması. Yani teknik olarak bilim insanları, yarı insan yarı maymun bir canlının embriyosunu oluşturmayı başardılar.

Bilim insanları, insan-maymun melezi embriyolar için organ nakli gereksinimini gösteriyorlar

Pekala bilim insanları neden yarı insan yarı maymun bir canlı oluşturmak istiyorlar? Hedef, laboratuvar ortamında geliştirilen bu melez canlılarda, beşerlerle uyumlu organlar oluşturabilmek ve organ nakli muhtaçlığını laboratuvar ortamında oluşturulan bu melez canlılardan karşılamak. Aslına bakacak olursak bilim insanlarının laboratuvar ortamında organ üretme fikri yeni değil, lakin organları bir canlının içinde üretip muhtaçlık halinde ondan almak, tüyleri diken diken edecek kadar ürkütücü bir fikir.

Bilim insanları geçmişte de misal çalışmalar gerçekleştiriyorlardı ve hatta bu çalışmalar kapsamında insan kök hücreleri domuzlarda ve farelerde kullanılmıştı. Fakat sonrasında anlaşıldı ki beşerler ile bu canlılar ortasında doku entegrasyonuna müsaade vermeyecek kadar büyük genetik farklılıklar bulunuyor. Gerçekleştirilen son çalışmada ise insan pluripotent kök hücrelerinin (hPSC’ler) cynomolgus maymun embriyolarıyla beklenenden daha güzel bir halde bütünleştiği görüldü.

Çalışmayı gerçekleştiren bilim insanları, elde ettikleri sonuçların organ ve doku üretimi dahil olmak üzere çeşitli rejeneratif tıp uygulamaları için umut verici olduğunu söz ediyorlar ve her yıl organ nakli yapılamaması nedeniyle hayatını kaybeden insanları örnek göstererek ortada bir etik tartışma olmadığını lisana getiriyorlar. Tekrar de organ nakli muhtaçlığını karşılamak için laboratuvarda oluşturulmuş melez canlılardan organ çiftlikleri oluşturmanın bir ölçü da olsa etik tartışmaya husus olması “normal” karşılanabilir.