Kekemelik Sorununda Toplumsal Dertlerin Tesiri

Kekemelik, sesli konuşmada sözcüklerin akışının, yineleme, takılma, teneffüs tutuklukları, kas tansiyonu üzere nedenlerle engellenip kesintiye uğramasıyla oluşan bir konuşma sorunudur. Dünyada birçok insan çeşitli konuşma sorunları yaşıyor, kekeleme de bu sorunlar ortasında yaygın görülen örnek olarak sayılabilir. Bu konuşma sorununa neden olan sorun ve sorunun tahlili için çalışmalar yapılıyor.

New York’ta yeni yapılan bir araştırma, kekemeliğin ne olduğunu ve nasıl tedavi edilebileceğine dair değerli bir ayrıntısı ortaya koydu. Araştırmaya nazaran bir dinleyiciye sahip olma algısının, kekeleme sorunu yaşayan yetişkinler için kıymetli ölçüde tesirli olduğu görünüyor.

İştirakçiler dinlenmediklerinden emin olduklarında konuşma sorunu yaşamadı

New York Üniversitesi, Bağlantı Bilimleri ve Bozuklukları Bölümü’nden bir küme bilim insanı “kekeleme sorunu yaşayan yetişkinlerin özel konuşma sırasında kekelemedikleri” hipotezini test etmek için bir çalışma yaptı. Kekeleyen yetişkinler yalnız olduklarında daha akıcı konuşurlar lakin bunu kanıtlamak pek de kolay değil. Dinlenilmenin kekemeliğe tesirini inceleyen bu bilimsel çalışmada iştirakçilerin kimsenin dinlemediğine ikna olmaları en değerli etkenlerden biriydi.

New York Üniversitesi’nde araştırmacı ve konuşma lisanı patoloğu Eric Jackson, “Kekemeli insanların yalnız konuşurken kekelemediğine dair çok sayıda ispat var fakat bu fenomen laboratuvarda doğrulanmadı, zira temel olarak insanların nitekim yalnız olduklarına inandıkları şartları yaratmak zor” dedi. Araştırmacılar 24 gönüllüden oluşan iştirakçileri sesli okuma, özel konuşma (kimsenin dinlemiyormuş üzere göründüğü tek senaryo), iki dinleyici için özel konuşmayı tekrarlama ve araştırmacılarla iki farklı konuşma olmak üzere 5 farklı senaryoda inceledi.

Özel konuşmayı seçenlere, insanların kendileriyle konuşmasını sağladığı bilinen üç tane bilgisayar kodlama vazifesi verildi. Araştırmacılar tarafından izlenilmelerine ve kaydedilmelerine karşın, bilgisayar misyonunu yaparken kimsenin dinlenmeyeceği söylendi. 24 iştirakçinin tamamının da kekemeliğinin neredeyse hiç olmadığı tek inceleme bu oldu. İştirakçilere daha sonra aslında dinlenildikleri söylendi ve deney devam etti.

Toplumsal dert konuşma bozukluğuna yol açabiliyor

Jackson “Katılımcıları yalnız olduklarına -konuşmalarının bir dinleyici tarafından duyulmayacağına- ikna etmek için yeni bir metot geliştirdik ve yetişkin kekemelerin bu şartlar altında kekemediklerini gördük” dedi. Araştırmada bir dinleyici kitlesinin olmamasının, konuşma akıcılığı ile ilgili problemler üzerinde neden bu kadar tesirli olduğu sorusuna yanıt arandı. İştirakçiler sıklıkla onları dinleyen öteki beşerler olduğunda yargılanma yahut değerlendirilme hissinin olabileceğini belirtiyorlar.

Araştırmacılara nazaran kekemeliğin genetik ve nörofiziğin bir kombinasyonu nedeniyle ortaya çıktığı düşünülüyor. Toplumsal fikirlerin küçük çocukları hangi evrede etkilemeye başladığı tespit edilebildiğinde kekemelikle de ilgili yeni gelişmelerin ortaya çıkması bekleniyor. Jackson, “Bence bu, kekemeliğin yalnızca bir ‘konuşma’ sorunu olmadığına, özünde güçlü bir toplumsal bileşen olması gerektiğine dair delil sağlıyor” dedi.

Çalışma ile ilgili makaleye buradan ulaşabilirsiniz.