Başımda Meczup Sorular #3: Oksijen 5 Saniye Yok Olsa Ne Olur

Belli bir mühlet için oksijensiz kalabilsek de onsuz yaşayamayacağımızı biliyoruz. Pekala, oksijen sırf aldığımız havanın içerisinde mi bulunuyor? Dünya sırf beş saniye için oksijenden yoksun kalsaydı bunun götürüleri ne olurdu? ‘Oksijen’ derken oksijeni küçümsüyor muyuz?

İsterseniz daha fazla vakit kaybetmeyelim. Hâlâ yapabiliyorken derin bir nefes alın, zira bu distopik soruların karşılığı nefesinizi kesebilir.

Nefes tutmak mı? O iş kolay:

Bunu çabucak deneyelim isterseniz. Derin bir nefes alın… Durun durun, işi daha da zorlaştıralım. Bu türlü bir duruma hazırlıksız yakalandığınızı düşünelim. Unutmayın birdenbire 5 saniye sürecek oksijensiz bir Dünya var olacak. Bu türlü bir duruma ciğerleriniz oksijen doluyken yakalanmak talih işidir. Ciğerlerinizi boşaltarak nefes tutmayı deneyin…

Çok da güç değil, o denli değil mi?

Beş saniye, ziyadesiyle kısa bir mühlet olduğu için nefes almış da olsanız, vermiş de olsanız hiçbir sorun olmadan bu işin içinden sıyrılabilirsiniz.

Siz yapabiliyorsunuz fakat yer yüzünde bu 5 saniyeyi önemli hasarlarla atlatacak çok fazla şey var.

Oksijen sadece havayı ve aldığımız nefesi etkilemiyor:

NASA’nın bilgilerine nazaran Dünya’nın atmosferinin yüzde 21’i oksijenden oluşuyor. Yani atmosferin 5’te 1’inden fazlası oksijen.

Tüm bunların yanı sıra oksijen bize “hayat” vermekten çok daha fazlasını gerçekleştiriyor.

Bırakın beş saniyeyi, bir saniye bile yok olursa önemli sıkıntılar da bizi bekliyor. Yavaştan başlayalım…

Işıklara elveda, karanlığa merhaba:

Güneş’ten gelen ışık, havada bulunan parçacıklar aracılığıyla dağılır. Atmosferin %21’ini ortadan kaldırmaktan bahsediyorsak, parçacık sayısını da beşte bir oranında düşürmekten bahsediyoruz demektir. Bu sebepten ötürü hava nispeten daha karanlık olur.

Şu ana kadar rastgele bir düşünce olmadığını düşünüyoruz. En nihayetinde havanın aydınlık olup olmaması sizin için hayati bir durum teşkil etmeyecektir. Bu sırada gökyüzündeki tüm uçaklar yere yanlışsız “dökülmeye” başlar, zira motorları durur.

Oksijen yoksa ateş de yok:

Birçoğumuzun bildiği üzere ateşin oluşması için oksijen gerekiyor. Bunun yanı sıra tüm akaryakıtlı araçlar da akaryakıt yakarak çalışıyor. Oksijen yoksa yanma faaliyeti de yok.

Maalesef daha yeni başlıyoruz.

Beton, metal farketmeksizin etrafınızdaki bütün binalar yıkılmaya başlıyor:

Oksijen bizlere soluyabileceğimiz bir hava sağlamanın yanı sıra, beton yapılar için bir bağlayıcı malzeme vazifesine sahiptir. Bu sebeple oksijen olmazsa beton yapılar da olmayacaktır.

Etrafınızdaki tüm binaların yerle bir olmasının çıkaracağı muazzam sesi iddia edebiliyor musunuz?

Bir uygun, bir de makûs haberimiz var: Güzel haber şu ki düşündüğünüz kadar yüksek seslere maruz kalmayacaksınız. Neden mi? O vakit makûs haberi de verelim:

İç kulağınız basınç değişikliğine dayanamayarak çoktan patladı bile:

Atmosfer, bedenimize makul bir basınç uygular. Çok daha kolay bir örnek verelim:

Suyun altına daldığınız vakit kulaklarınızdaki oluşan basıncı hatırladınız mı? Suyun basıncı havadan daha yüksek olduğu için kulaklarınıza biri bastırıyormuş üzere hissedersiniz.

Bunun sebebi kulağınızın dış ortam basıncına ayak uydurmaya çalışmasıdır.

Bu durumun daha önemli örneklerini vermek için suyun biraz daha derinliklerine inelim.

Şayet bir anda derine inerseniz kan basıncınız artar. Bunun sebebiyse derine indikçe sudaki basıncın artmasıdır. Bedeniniz, basıncı dengelemek için muhakkak değişiklikler göstermeye başlar ve bunun sonucunda farklı reaksiyonlar verir.

Bu çok süratli bir halde gerçekleşirse de su içerisinde ‘vurgun yemek’ ismi verilen olayı yaşarsınız.

İstikrar konusuna biraz daha açıklık getirdiysek çabucak kulaklarınıza neler olacağından bahsedelim.

Tıpkı bir anda binlerce metre sudan çıkmış üzere hissedeceksiniz!

Atmosfer basıncında beşte birlik bir değişiklik olacağı için iç kulağınız bu ani değişimi kaldıramayacak ve patlayacak.

Diğer bir deyişle dıştaki basınç azaldığı için kulak zarınız süratle dışa yanlışsız genişleyecek.

Böylelikle işitme yetinizi kaybedeceksiniz.

Daha bitmedi…

Evet, yanlış duymadınız. Gerçi kulak zarınız patladığı için duyamıyordunuz lakin tekrar de…

Yazımızın başından beri oksijeni bir gaz olarak ele aldık. Pekala, suyun formülü neydi?

H2O dediğimiz bileşenin üçte biri oksijenden oluşuyor. Bu da oksijen yoksa su da yok demek oluyor. Diğer bir deyişle dünya üzerindeki tüm su, oksijen yok olduğunda sırf özgür dolaşan hidrojen atomlarına dönüşüyor.

Hidrojen en hafif gaz olduğu için troposferin üst katmanlarına kadar çıkıyor.

Yaşayan canlılar oksijen atomuna sahip olduklar için, apansız yok olduğunda ne yazık ki süratle genişleyip patlayacaklar. Yani işitme kaybından sonra sizi acı dolu bir son bekliyor.

Bu evreden sonrasında da yaşadığınızı varsayarsak…

…yer kabuğu birdenbire kırılmaya başladığını göreceksiniz:

Yer kabuğunun %45’ini oksijenin oluşturduğundan bahsetmiş miydik?

Dünya üzerindeki oksijen yok olduğu vakit yer kabuğu paramparça olacağı için yüzeydeki her şey magmaya hakikat hür düşüşe geçecek.

5 saniye, oksijenin yokluğunda hayli uzun bir müddet. Bu müddetin akabinde okisjen geri gelse de Dünya eskisi üzere bir yer olmayacak.

Artık nefesinizi tutmayı bırakın, hazır bahar gelmişken dışarıya çıkıp bol oksijenin tadını çıkarın.

Başım Meczup Sorular yazı dizimiz için siz de tekliflerde bulunabilirsiniz:

Bunun için aklınızdaki en “deli” soruyu yorumlarla ya da e-posta yoluyla bize bildirin. Araştıralım, gerekirse işin uzmanına danışalım. Kâfi ki başınızdaki o sıra dışı sorulara, içinizdeki meraka ışık tutalım.