Astronotların Ay’da Ne Kadar Radyasyona Maruz Kalır?

Önümüzdeki birkaç on yıl boyunca birçok ülke, astronotlarını Ay’a göndermeyi planlıyor. Bu kapsamda NASA, uzun vadede Ay’da kalıcı yapılar için temel atmak, yerleşmek ve nihayetinde uydumuzu başka gezegenlere gitmeden evvel bir kamp olarak kullanmak için halihazırda Artemis Projesi’ni yürütüyor.

Çeşitli uzay ajanslarının bu mevzudaki çalışmaları devam etse de Ay yüzeyindeki uzay radyasyonu, astronotlar için kıymetli bir sıhhat sorunu riski oluşturuyor. Apollo astronotları, yanlarında dozimetreler taşıyarak Ay’a yaptıkları tüm seyahat boyunca ve tekrar geri dönerken toplam ne kadar radyasyona maruz kaldıklarının ilkel ölçümleri gerçekleştirildi. Yeni bir çalışmada ise Çinli ve Alman bilim insanları, birinci kere bir insanın Ay’da her saat ne kadar radyasyona maruz kaldığını hesapladılar.

Astronotlar, Ay yüzeyinde ne kadar radyasyona maruz kalır?

Science Advances mecmuasında yayınlanan çalışma kapsamında bilim insanları, 2019’da Ay’ın uzak tarafına inen Çin’in Chang’E 4 kara vazifesinden alınan bilgileri kullanarak Ay yüzeyindeki radyasyon düzeylerinin birinci hakikat ölçümünü yaptıklarını argüman ediyorlar.

Sonuçlar hakkında konuşan çalışmanın ortak muharrirlerinden Thomas Berger “Ölçtüğümüz radyasyona maruz kalma, bir astronot kıyafeti içindeki radyasyon için güzel bir ölçüt” dedi. Ölçümlere nazaran astronotlar, Ay’da geçirilen her saatte yaklaşık 60 mikrosievert radyasyona maruz kalacaklar ki bu Dünya’da deneyimlenenden 200 kat daha yüksek.

Dünya’nın bilakis Ay’ın onu uzay radyasyonundan koruyacak bir atmosferi yahut manyetik alanı bulunmuyor. Bu nedenle Ay’daki radyasyon düzeyinin, uzayın ortasında kaydedilenle çok yakın olduğu düşünülüyor. Sonuç olarak insanların Ay’a tekrar gitmeden evvel nelerle karşılaşacağını bilmesi, bu tesirlerin hafifletilmesine yardımcı olabilir ve nihayetinde insanların uzayda seyahat etmesini daha mümkün hâle getirebilir.

Beşerler, 50 yılı aşkın bir mühlet evvel uzaya çıkmış olsalar da uzay radyasyonunun insan sıhhati üzerindeki tesirleri hakkında çok az şey biliniyor. NASA’ya nazaran bu radyasyon, DNA moleküllerini delerek onları değiştiriyor yahut kalıcı ziyanlar veriyor.  Bu sebeple astronotların tam olarak ne kadar radyasyona maruz kalacağını bulmak, insan bedeni üzerindeki tesirlerini azaltmanın yollarını geliştirmenin birinci adımı olarak kabul edilebilir.